Pwopozisyon pou #CIPCHAITI ak Leta ayisyen sou kominikasyon ak jesyon #COVID19 la an Ayiti

 

Ayiti, 20 mas 2020



 Onè

 

Yè 19 mas 2020, Prezidan Jovenel Moïse, konfime genyen 2 ka maladi kowonaviris nan peyi a. Pandan li enpòtan pou nou pran maladi a oserye, li pi enpòtan toujou pou nou pa panike, suiv konsiy sous ofisyèl yo epi pa bliye nou dwe la youn pou lòt, pou #YounVeyeSouLòt. 

 

Leta mete sou pye yon Sant enfòmasyon pèmanan sou Kowonaviris an Ayiti (CIPC) ki la pou bay enfòmasyon sou maladi a, sou dispozitif Leta mèt an plas, sou kisa pou nou fè si nou sispèk nou malad oubyen, an jeneral, sou kisa sitwayen ka fè pou anpeche maladi a pwopaje. Tankou nou toujou fè l nan kanpay nou sou kowonaviris la, asosyasyon Ayiti Nou Vle A (ANVA) envite tout moun suiv rekòmandasyon yo. 

 

Maten an yo mande itilize #CIPCHAITI pou bay rekòmandasyon pa nou. Men rekòmandasyon pa nou pou Sant lan men tou pou Leta ayisyen. 

 

 SOU KIJAN ENFOMASYON YO PREZANTE

Nan kriz n ap viv la, li enpòtan pou enfòmasyon yo byen prezante pou evite konfizyon, se pou sa, 

 

  • pou pwendprès yo nou sijere 
    • Pa janm depase 20 minit 
    • Gen yon sèl pòtpawol. Lè se kesyon syantifik kite ekspè yo pale. Ofisyèl yo anonse desizyon, pa kite yo eksplike enfòmasyon yo pa metrize. 
    • Fini ak yon seyans kesyon-repons
  • pou enfòmasyon k ap bay yo
    • Eksplike maladi a
    • Enfòme sou kantite epi eta sèvis ki disponib
    • Tabli yon objektif pragmatik
    • Prezante yon estrateji pou atenn li
    • Bay chak sektè plan daksyon li

 

Pa egzanp, jodi 20 mas 2020 an, konferans pou laprès fèt - e fwa sa distans sosyal la respekte  - men li pa bay enfòmasyon esansyèl yo tankou idantifye vòl ki te konsène yo oswa mezi ki te pran pou kontakte moun ki ka enfekte. Premye Minis lan anonse tou timoun lekòl piblik yo ap jwenn manje lakay yo, li enpòtan pou li presize kijan sa ap òganize. 

 

SOU KIJAN ENFOMASYON AN RIVE SOU POPILASYON AN

Gen anpil fo nouvèl k ap sikile, li enpòtan pou se vre enfòmasyon ki al jwenn popilasyon an. Anplis pwendprès jounalye ak mesaj nan lari (nan mache, nan kamyonèt etc) , li ta bon pou #CIPCHAITI ajoute:

  • Espesyalis k ap pase nan emisyon gran ekout yo pou pale sou kowonaviris la, en connaissance de cause. 
  • Yon kanpay sou radyo kominotè yo 
  • Yon kanpay sou rezo sosyal pou pase vre mesaj yo. ANVA disponib pou ede ak sa. 

 

SOU KISA KI TA DWE FET AN PRATIK

Nan desizyon k ap pran yo li enpòtan pou solisyon ki pwopoze yo pran an kont espesifisite peyi a. Nou p ap ka fèmen peyi a pou 6 mwa oubyen 9 mwa ap tann yon vaksen. Nan katye popilè yo ak kanpay yo yo p ap kapab. N ap viv ojoulejou. Mezi konfinman yo ap defèt poukont yo, maladi a riske pwopaje nan mache n yo, nan ti pyès kay kote 8, 15, 25 moun ap viv. 

 

Nou bezwen reflechi nan ka sa sou kijan nou ka rive tabli yon iminite kolektiv pou n batay kont maladi a. Yon posibilite ki baze sou sa nou fè deja pou malaria, tibèkiloz, sida ak kolera, se fòme yon lame ajan sante ki ka mache trete moun ki tonbe malad. Espesyalis epidemoyoloji nan MSPP ka travay sou yon pwotokòl anbilatwa yon ajan sante ki fòme pou sa ka aplike. Kòm 6 pòs reyanimasyon nan peyi a yo deja satire, nou ta bezwen yon tretman anbilatwa pou detrès respiratwa ak yon antiviral bon mache pou limite o maksimòm risk lanmò. Li ta bon, la, pou Leta ayisyen chèche koperasyon medikal ak lòt peyi tankou Kiba ki deja byen avanse nan batay kont Kowonaviris la. 

 

Nou nan yon moman kote gouvenman ta gen obligasyon pou enspire konfyans. Pou sa, li enpòtan pou otorite lokal yo konstwi kredibilite yon fason pou tout moun ka respekte konsiy yo epi anpeche moun mouri. Pou sa fòk solisyon ki pwopoze yo pratik epi yo realis. 

 

Maladi kowonaviris la s on maladi ki enkyetan. Se ak sel kondisyon sa yo  n ap rive batay kont li. 

 

#YounVeyeSouLòt 

 

Respè 

 

Ayiti Nou Vle A 

 

Kite premye kòmantè a

Souple verifye imel ou pou yon lyen k ap pèmèt ou aktive kont ou.