Blog

Souple verifye imel ou pou yon lyen k ap pèmèt ou aktive kont ou.
Une corruption cruelle de l'idéal démocratique

Biyè sa ekri an franse. Li se rapò yon konsiltasyon manm Ayiti Nou Vle A sou konjonkti peyi a ki te fèt jou ki te 19 mas la, soti midi rive 6è nan laprèmidi sou baz 4 kesyon jounal Le Nouvelliste te poze. Manm yo te reponn, an kreyòl, gras a yon fòmilè sou Google:  https://goo.gl/forms/vc00JFELAj5pjsem2. Rapò sa se sentèz sa ki sòti nan fòmilè sa. 

Atik Nouvelliste la la: https://lenouvelliste.com/article/199472/des-petrochallengers-se-positionnent-sur-le-renvoi-de-jean-henry-ceant-et-sur-lavenir-du-proces-petrocaribe


Comment comprenez-vous ce qui s'est passé lundi au Parlement?

Ce qui s’est passé, hier, au Parlement est une preuve de plus de l’impéritie arrogante de nos responsables, entre défense d’intérêts personnels, ingérence flagrante de l’Exécutif dans le Législatif et spectacle démagogique. Naturellement, ce genre de spectacle n’est pas pour renforcer notre foi dans la démocratie représentative, ce qui est peut-être, in fine, le but. Car enfin, voilà des députés qui, ordinairement, ne sont jamais à l’heure, ont tout le mal du monde à organiser une séance et prennent un temps infini pour traiter des questions les plus triviales, qui font preuve d’une rare efficacité pour renvoyer, vite fait, bien fait, le Premier ministre. Cette corruption cruelle et assumée de l’idéal démocratique ne peut pas, ne doit pas et, de fait, ne nous laisse pas indifférents. La perversion constante de nos institutions par ceux et celles qui en ont la charge, confirme – s’il en était besoin – la nécessité pour les citoyens de s’engager à mettre fin à l’impunité, à demander la reddition des comptes, à exiger la tenue de #PwosèPetroCaribeA. 

Li rès la
Ajoute reyaksyon w Pataje

Kisa yon peyi dwe fè pou devlope sektè kouran

An nou di aswè vandredi a, ou anvi manje yon bon manje, yon bagay de kalite epi ou deside ale nan yon restoran yon bon zanmi te rekòmande w. Lè w rive nan restoran an, premye sa w fè, ou gade meni an pou ou wè ki tip ak kalite manje li ofri, epi sitou ki pri yo pou w sèten,si w se yon moun tankou mwen menm. Lè ou fin analize meni an, ou deside kisa ou ap kòmande. Pou ou kòmande tou ou konsidere kèk lòt paramèt, tankou nan ki nivo ou grangou oubyen ki kantite manje ou ka manje. Ou konsidere tou ki kantite kòb ou ka depanse oubyen ou prè pou ou depanse nsanm ak a ki nivo ou fè rekomandasyon zanmi w lan konfyans. Ou gade tou ki nouvo konfyans ou ka fè restoran sa deja, ki premye enpak li fè sou ou. Kidonk nan senp ti tan sa ou pase chita nan restoran ou gentan fè yon pakèt analiz, byen rapid nan tèt ou, avan ou pran yon desizyon sou kisa ou pral kòmande. Yon desizyon ki ta ka parèt senp men ki, jan nou wè li la, mande analize plizyè paramèt.

Li rès la
2 reyaksyon Pataje

Yon lòt kalte medya: ANVA Medya

Ki dènye fwa yon enfòmasyon nan medya aprann ou yon bagay ki itil? Depi ki lè ou gen chans tande nouvèl ki pèmèt ou enfòme tèt ou san voye monte, san lòbèy? Pwojè #AyitiNouVleA se yon pwojè pou yon Ayiti kote nouvèl radikalman diferan. Nouvèl ki pa kite jwen pou prejidis, diskriminasyon, laperèz. Nouvèl ki pa rete sou pwoblèm men ki pwopoze solisyon tou. Nouvèl ki pale de sitiyasyon moun ap konfwonte nan zòn yo, nan lokalite yo, nan peyi yo, nan monn lan ak bon jan enfòmasyon ki pèmèt konprann kontèks y ap evolye ladann nan ansanm ak rezon fondamantal ki eksplike sitiyasyon yo.

ANVA Medya se repons asosyasyon Ayiti Nou Vle A vle pote pou yon ekosistèm medyatik kote piblisite, pwopagann, eskandal pi enpòtan pase enfòmasyon. Nou kwè jounalism pi enpòtan pase tout sa yo. Nou kwè bon jan enfòmasyon se yon zouti endispansab pou tabli yon demokrasi. Nou kwè li pa posib pou tout Ayisyen rive viv nan diyite si pa genyen transparans ak responsabilite pou rann enfòmasyon kredib aksesib pou chak sitwayen.èn. Se pou sa nou vle vini ak yon medya sitwayen an liy ki mete an valè nouvèl ki konsène moun ak enpak òganizasyon peyi a gen sou yo. Yon medya ki fè pwomosyon Respè, Angajman, Solidarite (RAS) kòm vale de baz sosyete ki pou pèmèt #AyitiNouVleA rive.

Li rès la
1 reyaksyon Pataje

Edikasyon bon kalite kote kreyòl la se prinsipal lang instriksyon: poukisa mwen dakò

"Edikasyon bon kalite kote kreyòl la se prinsipal lang instriksyon" se youn nan objektif tematik "Edikasyon" nan pwogram Ayiti Nou Vle a.

Biyè sa vle chache eksplike poukisa mwen kwè objektif sa dwe prioritè.

Premyèman, reyalize edikasyon  bon kalite se non sèlman yon enperatif, men se premye fondasyon ki kapab amelyore lavi moun epi favorize devlopman dirab nan yon peyi. Anplis de amelyorasyon kalite lavi sitwayen yo, nan yon pèspektiv teritoryal, aksè a edikasyon enklizif ak ekitab ka ede popilasyon yo nan zòn an dedan tankou nan zòn an deyo gen aksè a de zouti epi devlope de solisyon ki adapte a pwoblèm yap viv e ke yo dwe kapab jere poukont yo. 

Rezon ki fè peyi d'Ayiti manke bon jan kalite edikasyon, se poutèt: manke pwofesè ki byen antrene, kondisyon majorite lekòl yo mizerab, epi anfin gen gwo defisit ekite ak enklizyon.

Pou edikasyon an enklizif tout bon vre, sa mande premyèman yon revolisyon linguistik nan nivo Edikasyon Nasyonal: an tan ke lang manman tout Ayisien, e nan konteks kote majorite ayisien, ni pwofesè lekol pa metrize lang franse, kreyòl la dwe lang prinsipal edikasyon nasyonal. Sa vle di fòk politik piblik aplike refòm pou manyel skolè, kou, examen, ak lòt eprèv sèvi ak lang kreyòl kom lang prinsipal. Franse a, se yon lang ki fè pati de patrimwan nou, men atitid "anti-kreyòl" ki jiska prezan dominen nan sistèm skolè a gen yon enpak negatif sou talan ak kreyativite elèv yo.  Pou aprantisaj timoun yo ka efikas, pou timoun kapab byen sèvi peyi yo e pwodui nan peyi yo demen, fòk nou sèvi ak lang manman yo, pou yo kapab pi byen konpran mond lan kote yo ap viv la.

Kidonk, pou nou gen yon sistèm edikasyon bon kalite ki enklizif, sitou pou timoun ki soti nan milye defavorize yo, fòk gen yon refòm linguistik lekòl fondamantal, bon jan envestisman nan bous detid, atelye fòmasyon pwofesè, konstriksyon ak bon jan antretyen lekòl, epi amelyore aksè a dlo ak elektrisite nan lekòl yo.

 

 

1 reyaksyon Pataje

Mwen li pwogram Ayiti nou vle a: e ou?

14 fevriye 2019, Ayiti Nou Vle A (ANVA) lage premye vèsyon PWOGRAM li a. Se dezyèm dokiman "long" gwoup sa a pibliye. Premye a se te GID ANVA a ki te dekri filozofi inisyativ la. Dokiman GID la ka ede nou konprann pi byen kote yo soti pou rive jodi a nan pwogram ANVA a. 

GID ANVA

Nan dokiman sa a, nou te aprann ANVA chita sou 3 prensip, twa "valè" ki tankou 3 wòch dife: respè, angajman ak solidarite. Apre sa dokiman an te liste 3 preyokipasyon, twa gwo pwoblèm ki domine lespri manm ANVA yo: feblès enstitisyon yo, pwoblèm jistis sosyal nan peyi a ak pwoblèm finansman pou devlope Ayiti.  Malerezman, yo pa t bay twòp detay sou preyokipasyon sa yo nan dokiman an. Nan pwogram ANVA a yo reparèt ak yo (san twòp detay malerezman). N ap gen pou nou retounen sou sa. 

Men, kòman nou t ap fè detekte epi defini pwoblèm yo? Apwòch ANVA a, jan sa te gentan parèt nan GID ANVA a, se defini yon seri endikatè pou sèvi mezirèt k ap pèmèt nou detekte pwoblèm yo. Men tout pwoblèm pa menm: genyen ki merite reyaji prese prese, genyen ki soti nan yon sitiyasyon debalanse ki merite korije epi anfen, genyen ki anonse gwo pwoblèm pi devan ki merite pou nou atake yo depi nan rasin. Sa pouse ANVA separe endikatè li yo an 3 kategori: alèt, ekilib, antisipasyon. Men nan yon sektè poukont pa li, ou kapab jwenn tou le twa kategori pwoblèm sa yo. Kidonk, sa ki te rete, se defini lis aspè nan lavi n ap mennen Ayiti a ki merite siveye atravè tou le twa kategori endikatè sa yo.

Ebyen, ANVA pwopoze yon lis 9 aspè konsa, oswa tematik, ki merite siveye: edikasyon, manje, lasante, ekonomi, lakilti, travay, anviwòman, enèji, sekirite. Dapre ANVA, twa premye domèn yo gen pou wè ak envestisman ki fèt nan moun, twa lòt ki vin apre yo gen pou wè ak envestisman ki fèt nan jan moun ap viv epi, anfen, twa dènye endikatè yo gen pou wè ak envestisman ki fèt sou kote moun ap viv

An gwo, ANVA prezante nou 9 domèn nan vi nasyonal la kote ki kapab gen pwoblèm. Li deside suiv chak domèn sa yo granmesi 3 kategori endikatè (alèt, ekilib antisipasyon) ki kapab pèmèt nou konnen si genyen pwoblèm ak nati pwoblèm sa a. Nan metòd ANVA a, zouti ki pral pèmèt suivi sa a fèt toupatou nan peyi a, li rele bousòl. Bousòl la se senpman yon matris tout endikatè k ap ban nou enfòmasyon sou jan sitiyasyon an ye nan chak tematik ANVA deside siveye yo. Pou kounye a matris sa a senp (9 tematik, 3 endikatè pou chak), men nan dokiman pwogram ANVA a, nou pral wè yo detaye li plis toujou.

 

Li rès la
1 reyaksyon Pataje

Yon Obsèvatwa Lajan Leta

Yè, pandan Prezidan Jovenel Moïse ap enstale Komite pou fasilite dyalòg ayisyen l lan, nou aprann 47 milyon goud depanse nan Eta Jenewo Sektoryèl epi anplwaye ap reklame 5 mwa san touche, san Laprezidans pa gen anyen pou l montre pou lajan sa ki depanse a. 

Chak jou, valè lajan Leta k ap gaspiye san eksplikasyon ap ogmante. Kanaval. Karavàn. Komisyon. San eksplikasyon. 

Nan pwogram #AyitiNouVleA, nou te di li ijan pou elimine tout depans Leta ki pa bonjan nesesè epi kwape mank transparans nan fason lajan Leta ap depanse. Youn nan fason pou n asire n sa fèt se nan veye ki lè, ki bò ak nan ki kondisyon lajan Leta depanse. Se nan sans sa, nan kad Laboratwa Lide (Think Thank), Ayiti Nou Vle A pral mete sou pye a, ap gen yon Obsèvatwa Lajan Leta (Ola!). 

 

Li rès la
2 reyaksyon Pataje